آن خشت بود که پر توان زد / یادداشتی درباره جشنواره فاخته

این یادداشت یک هشدارِ ادبی‌ست؛ لطفا با خواندن آن از انتشاراتِ عطران فاصله بگیرید.

انتشارات عطران در حالی فراخوان دومین دوره‌ جشنواره‌ خیلی بزرگ فاخته را انتشار می‌دهد که هنوز جعبه سیاهِ دوره‌ی اولِ این جشنواره‌ پیدا و رمزگشایی نشده. این نشر و جشنواره در مظان بسیار سوال‌اند.

و اما موارد شک و رمز:

نخستین مورد شک، صلاحیت ادبیِ انتشارات عطران در برگزاری ۵ جشنواره‌‌ی ملی، ظرف سال جاری است! به بیانِ ساده‌تر هر ۷۵ روز، یک جشنواره‌ی ملی! اصلا هم معلوم نیست نشری که دو سال پیش با چاپ مجموعه کتب مهندسی کار خود را آغاز کرده، با کدام مدرک، تخصص یا تجربه پا به عرصه‌ی پیمانکاریِ جشنواره‌های ادبی گذاشته؟ نشری که سالانه به زحمت ۲۰ جلد کتاب خروجی داشته (توجه داشته باشید که هر نشری موظف است سالانه حداقل ۲۰ جلد کتاب به چاپ برساند تا امتیازِ نشر، سلب یا باطل نشود) با چه معیاری از صلاحیت‌سنجی، شایسته‌ی میزبانیِ ۵ رویداد ملی-ادبی شمرده می‌شود؟

کمیّت آثار ارسالی، دومین دمِ خروسی‌ست که بیرون زده؛ تعداد شرکت‌کنندگان در اولین دوره‌ی جشنواره فاخته، ۱۴۷۷۸ نفر اعلام شد که همگی خواهانیم بدانیم آیا این رقم، کنتور هم دارد یا خیر؛ آن هم در اولین دوره‌ی برگزاری، در شرایطی که هر نویسنده تنها امکان ارسال یک اثر را به دبیرخانه‌ داشته! اگر ارقام واقعی‌اند، پس با بزرگترین جشنواره‌ ادبی کشور مواجهیم؛ جشنواره‌ای که تنها مرجع پاسخگوی آن، یک ربات تلگرامی است…!

از طرف دیگر، در این جشنواره، تعداد ۲۰ نام، در یک دسته‌بندی کاملا فله‌ای و غیرمتعارف، ۲۰ رتبه‌ی برتر را از آن خود کردند؛ سومین موردِ شک، بر این گمان استوار است که آیا این افراد، وجودِ خارجی دارند؟ لطفا نخندید: اما واقعا هیچ سند و مدرکی از وجودِ این بیست عزیزِ برگزیده در دست نیست؛ کافی‌ست یک جستجوی ساده با عمقِ ده صفحه در فضای مجازی انجام بدهید تا متوجهِ این فقدان بزرگ بشوید؛ تازه این‌که چیزی نیست؛ اگر گم‌شدنِ ۲۰ نویسنده‌ی برگزیده قانع‌تان نکرد، به دنبال نام ۲۴ نفر از “اساتید مجرب و متخصصِ داخل و خارج  از کشور” بگردید که داورانِ جشنواره‌ی ملی یک مملکت‌اند ولی مثل اعضای القاعده، هیچ نام و نشانی از ایشان در دست نیست؛ آیا شما نگران نخواهید شد وقتی بدانید حتی مراسم اختتامیه‌ای هم در کار نبوده؟ باور کنید مزاح نمی‌کنم: آن تصویری که در صفحه‌ی رسمیِ انتشارات عطران به اسم اختتامیه‌ جشنواره‌ اول شعر و داستان فاخته می‌بینید مربوط می‌شود به دوازدهمین جشنواره‌ی سینما حقیقت! اصلا ربطی هم به داستان کوتاه و عطران و فاخته ندارد.

چهارمین مورد، تصاحب (بخوانید: چپاول) حقوقِ آثاری‌ست که به دبیرخانه‌ی این جشنواره ارسال شده‌اند ولی به جمع ۲۰ نفر برگزیده راه پیدا نکرده‌اند؛ اینان ۴۲۱ نفر نویسنده‌اند که برای گم‌شدن کمی بزرگ‌اند؛ اما جشنواره‌ی فاخته، به پشتوانه‌ی انتشاراتِ عطران نشان داد که برخلاف تمامِ مباحثِ روان‌شناسی کودک، می‌توان هم کیک را خورد، هم نگهش داشت! این جشنواره با تصاحب حقوقِ معنوی و مادی این ۴۲۱ اثر، رو به ۴۲۱ نویسنده چنین گفت: «سلام! داستان‌تون خیلی هم بد بود، ولی ما لطف کردیم توی مجموعه‌ داستانی به اسم چهرزاد چاپش کردیم.» در حالیکه این انتشارات هنوز «فیپا»ی هیچ کتابی به نامِ چهرزاد را در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت نرسانده. جالب‌تر اینکه هر نویسنده‌ای که به این روند اعتراضی داشته، نامش از لیست ۴۲۱ نفره‌ی کتاب چهرزاد حذف شده؛ گمانم با مداد…

پنجم، وقاحتِ این موسسه در انتشار فراخوانِ دومین دوره‌ی جشنواره‌ی خود، با اختلاف چند ساعت از جشنواره‌ی قبلی است که ما را واقعاً به شک انداخت: «یعنی اینقدر می‌صرفه؟! والله که فردوسی هم بسی رنج نبرد در این سه ساعت!». عطران ادعا می‌کند می‌تواند طی پانزده روز، حجمی معادل چهارده هزار اثر را داوری کند، اختتامیه‌ بگیرد و پشت گوش هیچ‌کس هم مخملی نشود؛ این نشر شریف، مدعی‌ست: «کی به کیه؟!» و بدون یک ریال خرجکرد، حقِ چاپ ۴۲۱ اثر داستانی را تصاحب کرده که در نوع خود یک فاجعه است؛ از تمامی جشنواره‌ها، داوران و نویسندگان کشورم دعوت می‌کنم با برائت از این اقدامِ کاسب‌کارمآبانه و سخیف، اجازه ندهند جوایز معتبر، اندیشه‌های راهبر و قلم‌های شریف نیز به واسطه‌ی این وقاحت، بدنام شوند؛ چه، ادبیات محمل دروغ و کژی نیست.

پی‌نوشت: بسیار بسیار تلاش کردم در شانِ خودم بنویسم، نه در شانِ وقیحِ این رویداد؛ اما مطمئن نیستم موفق شده باشم.

منبع